Terug naar hoofdinhoud

Ruimte voor leren in relatie: het ESB®-oefen- en kringgesprek en patroononderzoek

 De 2e bewegingswet gaat over aantrekken: ben jij aantrekkelijk voor de ander, wat trekt jou in een ander aan? Om daarachter te komen gaan we daten. We komen alleen door contact met een ander, door feedback, achter onze blinde vlekken, onze kwaliteiten en uitdagingen. We merken aan gevoelens van opwinding, teleurstelling, afkeer en bewondering wat we verlangen van een ander.

Bij een 1-op-1 coachgesprek of een training (oefen- en kringgesprek) zijn alle deelnemers een klankbord voor elkaar, meedenkers, lotgenoten, vreemdelingen, mensen met wie je, voor de duur van het gesprek, een onderlinge werkrelatie aangaat. Die werkrelatie is als een brug waarover je samen veilig loopt naar een andere kant. De gespreksleider heeft ook een brugfunctie, maar dan vanuit een eigen rol, als een 'primus inter pares'. Je wordt en blijft aantrekkelijk als deelnemer en als begeleider door ervoor te zorgen dat:

  • je alles wat je in de gesprekskring met elkaar deelt aan persoonlijke informatie, als vertrouwelijk behandelt en niet herkenbaar of herleidbaar naar een persoon naar buiten brengt,
  • je andere deelnemers als gelijkwaardige gesprekspartners beschouwt,
  • je het kader van het ESB® respecteert en er voor open staat om er wat van op te steken,
  • je kritiek op andere deelnemers tijdens het gesprek voor je houdt (wat je vindt, dat mag je houden),
  • jij je eigen leider blijft, zelf verantwoordelijk bent voor wat je zegt en doet (je moet niets!),
  • je wel eens wat wil uitproberen, een oefening of kleine opstelling,
  • je veel zin hebt om van elkaar te leren, 
  • je bereid bent om eerlijk naar jezelf te kijken en dat van anderen ook waardeert.

Wat je er van leert, wat je eraan hebt...

Wat heb je nu aan zo'n gesprek waarbij het ESB® als methodiek wordt gebruikt? Dat ligt natuurlijk aan verschillende zaken. Wat verwacht jij ervan? Wat zijn je criteria? Het eerlijke antwoord dat ikzelf op deze vraag kan geven is: ik weet het niet precies van te voren voor een specifieke situatie. Maar achteraf vind ik altijd dat het een toegevoegde waarde had. Ik heb ervaren dat kennis nemen van mijn filosofie, die ervaren met behulp van uitwisseling en oefening, alle deelnemers en elke coachee een nieuw inzicht geeft in zichzelf, de ander, en hun situatie. Dat iedereen inspiratie opdoet en bewogen wordt.
Ik ben er zelf simpelweg van overtuigd dat iedereen van werken met het ESB® sowieso iets opsteekt, en wellicht iets anders dan je dacht van te voren. Want dat ging ook zo tijdens mijn loopbaan als coach en trainer. Mensen leerden allemaal iets onverwachts door mijn aanpak. 

Wat doe je praktisch gezien in zo'n gespreksbijeenkomst?

In het kringgesprek, training of het coachgesprek waarbij het ESB® de leidraad vormt, komen verschillende methodieken aan bod: mini-opstellingen, oefeningen met waarnemen van gevoelens in je lijf, een korte schrijfoefening, een begrip uit het ESB® samen nader onderzoeken met behulp van een socratisch definitiegesprek. Net wat jij in je koofertje hebt zitten als begeleider. Als het maar evenwichtig is wat betreft denken, voelen en doen. En afwisselt tussen passief, actief en reactief. Omdat het ESB® een hele uitgebreide filosofie is, kan je als gespreksleider ook elke keer maar een klein stukje daarvan theoretisch nader toelichten, afgestemd op je deelnemer(s). Dat maakt elke bijeenkomst uniek. De concrete invulling hangt ook af van wie er mee doen en welke vragen over zichzelf en het ESB® die deelnemers dan hebben. Weet iemand nog niets van het ESB® of heeft men  geen concrete vraag erover, dan je als gespreksleider zelf er iets uitkiezen waarvan je op dat moment denkt dat het aansluit bij wie aanwezig is. Ikzelf vond en vind het leuk om af te stemmen op verschillende mensen en niveau's binnen een groepje. In die zin zijn de kringgesprekken die ik zelf begeleid dan zowel voor beginners als voor gevorderden (in enneagram, systemisch- of lichaamswerk) interressant en leerzaam. Maar voor andere gespreksleiders raad ik aan: doe gewoon dat wat bij jou past. En bij degene die jij begeleidt.

Praktische zaken

Als ik zelf gespreksleider ben, vraag ik voor mezelf alleen een reiskosten- en parkeerkostenvergoeding. Mocht zo'n afgesproken kringgesprek niet doorgaan omdat ik bijvoorbeeld plots ziek ben, dan maken we gewoon een nieuwe afspraak. De ideale duur van zo'n kringgesprek is wat mij betreft 3 uur met een half uur pauze halverwege, dus 3,5 uur totaal. Voor deelnemers maak ik altijd een handige hand-out. De ideale groepsgrootte is voor mij tussen 3 en 6 personen. Een korter 1-op-1 gesprek, dat kan natuurlijk ook. Dan staat er van te voren niets vast. Bij een grotere groep is het geen kringgesprek meer, maar wordt het meer een workshop omdat er dan geen tijd is om iedereen het woord te geven.

Wie kan mij uitnodigen?

Dat is simpel: iedereen met serieuze interesse in deze praktische filosofie. Dus een groepje vrienden, een familie, een vakvereniging van begeleiders van mensen zoals vertrouwenspersonen, mediators, coaches, therapeuten. Iedereen die kennis heeft van het gewone enneagram als ontwikkelingsmodel en die verdieping zoekt daarvan. Systemisch werkers die hun werk meer willen inbedden in de realiteit van alledag. Coaches die op zoek zijn naar verdieping en praktische werkzame oefeningen.

Gesprek begeleiden is hoog vliegen, diep duiken, overzicht hebben vanuit een koepelblik op zoek naar essentie

Jan-van-genten kunnen in hun vlucht zo goed alles overzien dat ze vervolgens in het water duiken op precies de juiste plek, to the point, waar ze dan voedsel vinden voor hun jongen. Ik lijk zelf wel wat op zo’n Jan-van gent, met mijn koepelblik, houden van diepgang en essentie en mijn snelle wendbaarheid. Maar elke gespreksleider heeft zijn eigen kwaliteiten. Wat zijn die van jou?

Als je geen zicht hebt, er een dichte mist hangt, weet je niet wat je niet ziet

Als deelnemer aan een ESBkring- en oefengesprek is het handig als jezelf al enig inzicht hebt in je eigen motivatiepatronen, die van het psychologische enneagrammodel. Dan kun je de abstracte theorie van het ESB® veel makkelijker koppelen aan je eigen gedrag, menigen en gevoelens. En bepaalde zaken bij andere mensen sneller opmerken. Vaak zijn mensen zich niet bewust van patronen die hen het zicht op bepaalde dingen binnen zichzelf belemmeren. Het is dan eigenlijk alsof het mist in mijn optiek.

Het is nu eenmaal zo 'dat je het pas gaat zien, als je het doorhebt', zoals Cruijff zei. Het psychologische enneagram helpt bij het inzicht krijgen in wat jou nu eigenlijk drijft, welke mechanismen jouw "automatische piloot'-gedrag aansturen, welke emoties daarbij een cruciale rol spelen en welke basisovertuigingen. Ik help mensen graag bij het bepalen van hun enneagrampatronen (in de wandelgang dus hun enneatype, subtype of tritype genoemd). Neem daarvoor gewoon contact met me op. 

Volgende pagina